یارانه معیشتی چیست؟ مبلغ، زمان واریز و تغییر حساب در ۱۴۰۵

یارانه معیشتی همان کمک نقدی ماهانه‌ای است که دولت به حساب بانکی سرپرست هر خانوار مشمول می‌ریزد تا فشار گرانی کمی سبک‌تر شود. در ۱۴۰۵ به ازای هر نفر، خانوارهای دهک‌های اول تا سوم (کم‌درآمدترین‌ها) ۴۰۰ هزار تومان و دهک‌های چهارم تا نهم ۳۰۰ هزار تومان می‌گیرند. پول به حسابی می‌رود که سرپرست شمارهٔ شبای آن را ثبت کرده است. اگر نمی‌دانید یارانه‌تان به کدام حساب می‌نشیند، چرا کم یا قطع شده یا چطور حساب را عوض کنید، همین‌جا قدم‌به‌قدم می‌بینید.

یارانه معیشتی چیست و چه کسانی آن را می‌گیرند

پرداخت نقدی ماهانهٔ دولت از سال ۱۳۸۹ و با اجرای قانون هدفمندسازی یارانه‌ها شروع شد و آن روزها ۴۵ هزار و ۵۰۰ تومان به ازای هر نفر بود. از آذر ۱۳۹۸، بعد از گران شدن بنزین، کمک معیشتی ویژهٔ خانوارهای کم‌درآمد هم به آن اضافه شد. امروز مردم و بسیاری از رسانه‌ها پول ماهانه را همان «یارانه معیشتی» می‌نامند، هرچند در اعلام‌های رسمی بیشتر عبارت «یارانهٔ نقدی» دیده می‌شود.

پول را سرپرست خانوار می‌گیرد، نه تک‌تک اعضا. مقدارش به تعداد نفرات و به دهک خانوار بستگی دارد. دهک یعنی یکی از ده دسته‌ای که خانوارها از کم‌درآمدترین (دهک اول) تا پردرآمدترین (دهک دهم) در آن‌ها می‌افتند. وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی این جایگاه را با «آزمون وسع» تعیین می‌کند، یعنی درآمد، ملک و خودروی خانوار را کنار هم می‌گذارد. خانوارهای دهک دهم یارانه نقدی نمی‌گیرند و دهک‌های هشتم و نهم بیشتر از بقیه دوباره بررسی می‌شوند؛ این بررسی همیشه به قطع یارانه نمی‌رسد.

مبلغ یارانه معیشتی در ۱۴۰۵ و زمان واریز

در یارانهٔ نقدی از ابتدای ۱۴۰۵ تا مهر مبلغ‌ها تغییری نکرده‌اند. پرداخت‌های ماهانه را در جدول زیر کنار هم می‌بینید.

تاریخ دقیق هر ماه را سازمان هدفمندسازی یارانه‌ها اعلام می‌کند و ممکن است یکی دو روز جابه‌جا شود. در مهر ۱۴۰۵ مثلاً نوبت دهک‌های اول تا سوم ۲۵ مهر بود. کالابرگ را هم دولت هر ماه در چند نوبت شارژ می‌کند و روز نوبت به رقم آخر کد ملی سرپرست بستگی دارد. دربارهٔ اینکه کدام خانوارها مشمول‌اند، منابع یکسان ننوشته‌اند؛ اگر اعتبارتان شارژ نشد، وضعیت را از سامانه‌ها ببینید.

کالابرگ در ۱۴۰۵ چه تغییری کرد

تغییر اصلی امسال در کالابرگ بوده، نه در یارانهٔ نقدی. به گزارش خبرگزاری مهر، آیین‌نامه‌ای که دی ۱۴۰۴ تصویب شد اعتبار هر نفر را به ۱ میلیون تومان رساند؛ پیش از آن ۳۵۰ و ۵۰۰ هزار تومان بود. در مهر معاون وزارت تعاون گفت حدود ۱۱ میلیون نفر از افراد زیر پوشش کمیته امداد و بهزیستی ۵۰۰ هزار تومان علاوه بر آن ۱ میلیون تومان گرفته‌اند. برای حدود ۴۰ میلیون نفر دیگر که پیامک گرفتند، سرپرست خانوار باید فرمی را در پنجرهٔ ملی خدمات دولت هوشمند پر می‌کرد و وضع خانوار را اعلام می‌کرد، یعنی «خوداظهاری». مهلت این فرم تا ۲۴ مهر تمدید شد؛ اگر آن را از دست داده‌اید، از سازمان هدفمندسازی بپرسید که ثبت دیرهنگام ممکن است یا نه.

مبلغ پایهٔ ۱ میلیون تومان ثابت است، اما افزایش بعدی هنوز قطعی نیست. تا ۲۸ مهر ۱۴۰۵ سازمان هدفمندسازی رقم نهایی آن را اعلام نکرده بود و گزارش‌ها با هم نمی‌خواندند. هر عددی را که در کانال‌ها می‌بینید، تا تأیید سازمان کنار بگذارید.

یارانه معیشتی به کدام حساب واریز می‌شود

سرپرست خانوار یک حساب بانکی را به سازمان هدفمندسازی یارانه‌ها معرفی می‌کند و پول همان‌جا می‌نشیند. حساب باید فعال و فقط به نام خود سرپرست باشد؛ حساب مشترک یا شرکتی (حقوقی) پذیرفته نمی‌شود. سامانه این را هنگام ثبت از بانک مرکزی می‌پرسد.

مشکل بیشتر وقتی پیش می‌آید که بانک حساب قدیمی را بسته یا شما حساب را به بانک دیگری برده‌اید و شبای ثبت‌شده هنوز همان قبلی است. آن‌وقت واریز انجام نمی‌شود یا برمی‌گردد. اگر هنگام ثبت شبا پیام شماره شبا نامعتبر می‌گیرید، علت‌ها و راه رفعش را ببینید. بخش «سوابق واریز» در سامانهٔ سیمین دلیلش را می‌نویسد، مثلاً اشتباه بودن حساب، مسدود بودن آن یا یکی نبودن نام صاحب حساب با نام سرپرست.

تغییر حساب یارانه معیشتی در سامانه سیمین

حسابی را که یارانه به آن می‌رود، خودتان در سامانهٔ سیمین عوض می‌کنید. سیمین سامانهٔ سازمان هدفمندسازی یارانه‌هاست (simin.hadafmandi.ir) و طبق راهنماهای منتشرشده لازم نیست به بانک بروید. مراحل این است.

1. با شمارهٔ موبایلی که در پروندهٔ یارانه ثبت است وارد سیمین شوید و کد امنیتی و کد پیامکی را بزنید.
2. گزینهٔ «ثبت یا تغییر شماره حساب بانکی» را انتخاب کنید.
3. شبای حساب خودتان را وارد کنید و صبر کنید سامانه حساب را از بانک مرکزی بررسی کند.
4. اگر بررسی تأیید شد، «ثبت نهایی» را بزنید. یارانه از نوبت بعد به حساب تازه می‌رود.

شبا ۲۶ حرف و رقم دارد و اولش IR می‌آید. اگر آن را از حفظ ندارید، از برنامهٔ بانک یا برگهٔ حساب بخوانید. فقط شمارهٔ کارت یا حساب دارید؟ تبدیل شمارهٔ کارت به شبا در همین سایت شبا و نام صاحب حساب را نشان می‌دهد. پس پیش از ثبت می‌بینید حساب به نام خودتان است. اولین تبدیل رایگان است و تبدیل‌های بعدی با شارژ حساب یا بستهٔ استعلام انجام می‌شود.

دیدن وضعیت یارانه معیشتی و دهک

برای اینکه بدانید یارانه می‌گیرید یا نه، چقدر و در کدام دهک هستید، چند راه رسمی هست. همه فقط با مشخصات سرپرست خانوار کار می‌کنند.

• سامانهٔ سیمین حساب ثبت‌شده، مبلغ و سوابق واریز را نشان می‌دهد.
• در سامانهٔ حمایت وزارت تعاون (hemayat.mcls.gov.ir) دهک‌تان را می‌بینید. اول با حساب خود در پنجرهٔ ملی خدمات دولت هوشمند وارد شوید، بعد به بخش «وضعیت اقتصادی خانوار» بروید.
• با تلفن ۶۳۶۹ می‌توانید دربارهٔ دهک بپرسید یا اعتراض کنید. خط ۰۹۲۰۰۰۰۶۳۶۹ هم دهک را با کد ملی و شمارهٔ همراه سرپرست به‌صورت صوتی می‌گوید.

شمارهٔ موبایل باید به نام خود سرپرست باشد، وگرنه کد تأیید برای شما نمی‌آید. بعضی منابع از کدی هم نام می‌برند که با گوشی شماره‌گیری می‌شود و مشمول بودن را نشان می‌دهد (۴۳۸۵۷ با ستاره و علامت مربع). شکل دقیق آن در منابع یکسان نیست؛ پیش از شماره‌گیری از سازمان هدفمندسازی بپرسید (تلفن ۰۲۱-۴۳۸۵۷).

قطع شدن یارانه معیشتی و اعتراض به دهک

وقتی یارانه‌ای که می‌گرفتید قطع می‌شود، اول در سامانهٔ حمایت ببینید دهک‌تان چه شده. اگر فکر می‌کنید اطلاعات‌تان اشتباه ثبت شده، مثلاً ملک یا خودرویی به نام شما آمده که ندارید، همان‌جا «درخواست بررسی مجدد» بزنید و مدرکی را که اشتباه را نشان می‌دهد ضمیمه کنید. این درخواست رایگان است. منابع زمان بررسی را از چند هفته تا چند ماه نوشته‌اند و عدد قطعی ندارد.

طبق راهنماهای منتشرشده، دهک بر پایهٔ چند معیار تعیین می‌شود، از جمله گردش حساب و خریدهای کارتی اعضای خانوار، ملک، خودرو و سفر خارجی غیر از سفر زیارتی. یک عضو پردرآمد می‌تواند کل خانوار را به دهک بالاتر، یعنی پردرآمدتر، ببرد. برای همین، اگر یارانه‌تان ناگهان قطع شد، اول همین موارد را مرور کنید.

تغییرهای خانوادگی مثل ازدواج، طلاق، تولد یا فوت را ثبت احوال ثبت می‌کند و در سیمین هم می‌بینید. لازم نیست جداگانه ثبت‌نام کنید. اگر هنوز یارانه نمی‌گیرید، تا امروز اطلاعیهٔ رسمی دربارهٔ باز شدن ثبت‌نام عمومی ندیده‌ایم؛ پس به خبرهای قدیمی اعتماد نکنید.

پیش از واریز بعدی چه چیزی را ببینید

کار بعدی ساده است. وارد سیمین شوید و ببینید شبای ثبت‌شده همان حسابی است که الان فعال دارید. اگر نیست، تا پیش از نوبت بعد آن را عوض کنید. مبلغ‌ها و تاریخ‌ها بر پایهٔ گزارش خبرگزاری‌ها در مهر ۱۴۰۵ است و مراحل سیمین و حمایت بر پایهٔ راهنماهای منتشرشده. نام منوها ممکن است با به‌روزرسانی سایت‌ها کمی فرق کند.