کد شبا بانک‌ها سه رقم است و درست بعد از IR و دو رقم کنترلی می‌آید. اگر شبایی را از کارفرما، فروشنده یا یک فرم گرفته‌اید و نمی‌دانید مال کدام بانک است، همین سه رقم، یعنی کاراکتر پنجم تا هفتم، جواب شما را می‌دهد. کارت را هم از شش رقم اولش می‌شناسید که به آن پیش‌شمارهٔ کارت می‌گویند.
جدول همین صفحه کد و پیش‌شمارهٔ ۲۵ بانکی را دارد که برای هرکدام صفحهٔ تبدیل جدا ساخته‌ایم. بعد از آن بانک‌های دیگر و کدهای قدیمیِ بانک‌های ادغام‌شده را می‌بینید. اگر ساختار شبا برایتان تازه است، اول شماره شبا چیست را بخوانید و برگردید.
کد بانک در شبا کجاست و چه چیزی را نشان می‌دهد
شبا ۲۶ کاراکتر دارد. اولش دو حرف IR است، بعد دو رقم کنترلی، بعد سه رقم کد بانک و در آخر ۱۹ رقم حساب. چون جای کد ثابت است، بانک را بدون هیچ ابزاری از روی شبا می‌خوانید. دو رقم کنترلی از روی بقیهٔ رقم‌ها محاسبه می‌شود تا اشتباه تایپی لو برود. اگر فقط کد بانک را دستی عوض کنید، این دو رقم دیگر نمی‌خواند و اپلیکیشن شبا را قبول نمی‌کند. پیام رد شدن و راه رفعش در شماره شبا نامعتبر آمده است. بخش حساب قالب هر بانک را دارد. در بیشتر بانک‌ها شمارهٔ حساب کوتاه‌تر از ۱۹ رقم است و در شبا با صفرهای سمت چپ کامل می‌شود.
کارت را هم همین‌طور می‌خوانید. شش رقم اول بانک صادرکننده را نشان می‌دهد، نُه رقم بعدی شناسهٔ خود کارت است و رقم آخر رقم کنترلی. فرق اصلی کارت و شبا این است که شبا به خودِ حساب می‌چسبد و کارت فقط یکی از ابزارهای همان حساب است. برای همین بعضی بانک‌ها چند پیش‌شمارهٔ کارت دارند، مثل ملت که کارت‌هایش هم با 610433 شروع می‌شود و هم با 991975، ولی کد شبایشان همیشه یکی است.
برای مبلغی که از سقف کارت‌به‌کارت بیشتر است باید با شبا و از راه پایا، ساتنا یا پل واریز کنید. سقف هرکدام را در سقف کارت به کارت ۱۴۰۵ می‌بینید.
جدول کد شبا بانک‌ها و پیش‌شمارهٔ کارت ۲۵ بانک
کد شبا بانک‌ها را با دو فهرست مستقل مقایسه کردیم، یکی مستندات فنی یک شرکت پرداخت و دیگری کتابخانه‌های متن‌بازی که برنامه‌نویس‌ها برای تشخیص بانک نوشته‌اند. شباهای واقعی چند بانک را هم با رقم کنترلی سنجیدیم و برای بانک خاورمیانه به نمونهٔ شبایی که خود بانک در سایتش گذاشته نگاه کردیم. فهرست‌ها روی چند کد با هم نمی‌خوانند و ما فقط کدی را آوردیم که دست‌کم دو منبع مستقل تأییدش کردند. اینکه هر بانک هنوز مجوز دارد را از فهرست بانک‌ها و نهادهای پولی مجاز بانک مرکزی دیدیم. آخرین بازبینی مهر ۱۴۰۵ بود. ستون آخر شما را به صفحهٔ تبدیل کارت به شبای همان بانک می‌برد.
کد شبا بانک‌ها به ترتیب کد، از ۰۱۲ تا ۰۷۸
| بانک | کد در شبا | شش رقم اول کارت | صفحهٔ تبدیل همین بانک |
|---|---|---|---|
| بانک ملت | ۰۱۲ | 610433 و 991975 | شبا بانک ملت |
| بانک رفاه کارگران | ۰۱۳ | 589463 | شبای بانک رفاه |
| بانک مسکن | ۰۱۴ | 628023 | تبدیل کارت مسکن به شبا |
| بانک سپه | ۰۱۵ | 589210 | شبا بانک سپه |
| بانک کشاورزی | ۰۱۶ | 603770 و 639217 | کارت کشاورزی به شبا |
| بانک ملی ایران | ۰۱۷ | 603799 | شبا بانک ملی |
| بانک تجارت | ۰۱۸ | 627353 و 585983 | تبدیل کارت تجارت به شبا |
| بانک صادرات ایران | ۰۱۹ | 603769 | شبا بانک صادرات |
| پست بانک ایران | ۰۲۱ | 627760 | شبای پست بانک |
| بانک کارآفرین | ۰۵۳ | 627488 و 502910 | تبدیل کارت کارآفرین به شبا |
| بانک پارسیان | ۰۵۴ | 622106، 627884 و 639194 | شبا بانک پارسیان |
| بانک اقتصاد نوین | ۰۵۵ | 627412 | شبای اقتصاد نوین |
| بانک سامان | ۰۵۶ | 621986 | شبا بانک سامان |
| بلو بانک | ۰۵۶ | 621986 | شبای بلو بانک |
| بانک پاسارگاد | ۰۵۷ | 502229 و 639347 | تبدیل کارت پاسارگاد به شبا |
| بانک سرمایه | ۰۵۸ | 639607 | شبای بانک سرمایه |
| بانک سینا | ۰۵۹ | 639346 | شبا بانک سینا |
| بانک مهر ایران | ۰۶۰ | 606373 | شبای مهر ایران |
| بانک شهر | ۰۶۱ | 502806 و 504706 | تبدیل کارت بانک شهر به شبا |
| بانک آینده | ۰۶۲ | 636214 | شبای جدید بانک آینده |
| بانک گردشگری | ۰۶۴ | 505416 | شبای بانک گردشگری |
| بانک دی | ۰۶۶ | 502938 | کد و شبای بانک دی |
| بانک ایران زمین | ۰۶۹ | 505785 | شبا بانک ایران زمین |
| بانک قرض‌الحسنه رسالت | ۰۷۰ | 504172 | شبا بانک رسالت |
| بانک خاورمیانه | ۰۷۸ | 585947 | شبا بانک خاورمیانه و بانکینو |
بلو بانک و بانکینو کد بانک مادر خود را دارند
بلو بانک بخش دیجیتال بانک سامان است. برای همین کد شبای بلو مثل سامان ۰۵۶ است و کارتش با 621986 شروع می‌شود. بانکینو هم بخش دیجیتال بانک خاورمیانه است و حساب‌هایش همان کد ۰۷۸ را دارند. در بعضی فهرست‌ها کد خاورمیانه را ۰۸۰ نوشته‌اند. ۰۸۰ کد مؤسسهٔ نور بوده که در جدول بانک‌های ادغام‌شده می‌بینید، و نمونه شبایی که خود بانک خاورمیانه منتشر کرده هم کد ۰۷۸ دارد.
شبای قدیمی آینده هنوز با کد ۰۶۲ در جدول هست
شباهای قدیمی آینده با کد ۰۶۲ ساخته شده‌اند و هنوز در قرارداد و سامانهٔ حقوق خیلی‌ها مانده‌اند. مجوز بانک آینده از اول آبان ۱۴۰۴ لغو شد و مدیریتش از سوم آبان به بانک ملی رسید. سپرده‌گذاران آینده حالا مشتری بانک ملی‌اند و کارت‌هایشان تا پایان تاریخ انقضا معتبر است، با همان 636214 در ابتدای شماره. شبای تازه را باید از بانک ملی گرفت و معمولاً با کد ۰۱۷ شروع می‌شود. آن را با عوض کردن ۰۶۲ به ۰۱۷ نمی‌شود ساخت، چون رقم‌های کنترلی دیگر نمی‌خوانند و طبق گزارش‌های منتشرشده شمارهٔ حساب‌ها هم تازه شده است.
کد شبا و پیش‌شمارهٔ بانک‌هایی که صفحهٔ تبدیل جدا ندارند
این بانک‌ها در فهرست بانک مرکزی هستند، ولی برایشان صفحهٔ تبدیل جدا نساخته‌ایم. کدهایشان به همان اندازه معتبر است و برای تشخیص بانک به کارتان می‌آید.
| بانک یا مؤسسه | کد در شبا | شش رقم اول کارت | چه نوع بانکی است |
|---|---|---|---|
| بانک مرکزی | ۰۱۰ | 636795 | حساب‌های خود بانک مرکزی |
| بانک صنعت و معدن | ۰۱۱ | 627961 | بانک تخصصی صنعت و معدن |
| بانک توسعه صادرات ایران | ۰۲۰ | 627648 | ویژهٔ صادرکنندگان؛ جدا از بانک صادرات |
| بانک توسعه تعاون | ۰۲۲ | 502908 | بانک تخصصی بخش تعاون |
| مؤسسه اعتباری ملل | ۰۷۵ | 606256 | مؤسسهٔ اعتباری، نه بانک |
| بانک مشترک ایران و ونزوئلا | ۰۹۵ | — | بانک مشترک ایرانی و خارجی |
شبای این بانک‌ها را هم می‌شود گرفت. زبانهٔ «کارت به شبا» در ابزار تبدیل ما با کارت هر بانکی که عضو شتاب (شبکهٔ مشترک کارت‌های بانکی) باشد کار می‌کند و شبا، نام بانک و نام صاحب حساب را نشان می‌دهد. اگر فقط شمارهٔ حساب دارید، زبانهٔ «حساب به شبا» بانک را از شما می‌پرسد. اگر بانکتان در فهرست آن زبانه نبود، شبا را از اپلیکیشن خود بانک بگیرید.
کدهای قدیمی بانک‌های ادغام‌شده
در چند سال اخیر چند بانک و مؤسسه یا در بانک دیگری ادغام شدند یا منحل شدند. بعضی از کد شبا بانک‌ها دیگر بانک مستقلی ندارند، ولی شباهای قدیمی هنوز در قرارداد و سامانه‌های حقوق مانده است و با دیدن کد می‌فهمید حساب از کجا آمده. انصار، قوامین، حکمت ایرانیان، مهر اقتصاد و کوثر به سپه رفتند، آینده و نور به ملی، و مؤسسهٔ توسعه منحل شد.
| بانک یا مؤسسهٔ سابق | کد قدیمی در شبا | شش رقم اول کارت | وضع امروز |
|---|---|---|---|
| بانک انصار | ۰۶۳ | 627381 | به بانک سپه رفت؛ شبای تازه کد ۰۱۵ دارد |
| بانک قوامین | ۰۵۲ | 639599 | به بانک سپه رفت؛ شبای تازه کد ۰۱۵ دارد |
| بانک حکمت ایرانیان | ۰۶۵ | 636949 | به بانک سپه رفت؛ شبای تازه کد ۰۱۵ دارد |
| بانک مهر اقتصاد | ۰۷۹ | 639370 | به بانک سپه رفت؛ شبای تازه کد ۰۱۵ دارد |
| مؤسسه اعتباری کوثر | ۰۷۳ | 505801 | به بانک سپه رفت؛ شبای تازه کد ۰۱۵ دارد |
| بانک آینده | ۰۶۲ | 636214 | از ۳ آبان ۱۴۰۴ زیر نظر بانک ملی؛ شبای تازه معمولاً کد ۰۱۷ دارد |
| مؤسسه اعتباری نور | ۰۸۰ | 507677 | آذر ۱۴۰۲ به بانک ملی منتقل شد؛ شبای تازه معمولاً کد ۰۱۷ دارد |
| مؤسسه اعتباری توسعه | ۰۵۱ | 628157 | پایان سال ۱۴۰۰ منحل شد |
چطور بانک را از روی شبا یا شماره کارت تشخیص بدهیم
برای خواندن کد شبا بانک‌ها سه کار کافی است.
- در شبایتان چهار کاراکتر اول، یعنی IR و دو رقم کنترلی، را نادیده بگیرید.
- سه رقم بعدی را در ستون «کد در شبا» هر سه جدول پیدا کنید. اگر شبا با IR۷۰۰۱۲ شروع شود، ۷۰ رقم کنترلی است و ۰۱۲ کد بانک ملت.
- اگر کارت هم دارید، شش رقم اولش را با ستون «شش رقم اول کارت» مقایسه کنید.
اگر کدی در هیچ جدولی نبود، اول شمارهٔ خود را دوباره بخوانید. شبای معتبر همیشه ۲۶ کاراکتر دارد و با IR شروع می‌شود.
وقتی کارت و شبا دو بانک را نشان می‌دهند
کارتی که با 636214 شروع می‌شود بانک آینده را نشان می‌دهد، ولی حسابش حالا در بانک ملی است و شبای تازه‌اش کد ۰۱۷ دارد. در چنین موقعی برای تشخیص بانکی که حساب در آن است به شبا اعتماد کنید. شبا می‌گوید حساب کجاست و پیش‌شمارهٔ کارت فقط می‌گوید کارت را کدام بانک صادر کرده.
سه رقم اول شماره حساب کد بانک نیست
بعضی‌ها سه رقم اول شماره حساب را کد بانک می‌گیرند. شماره حساب قالب ثابتی ندارد و هر بانک طول و ساختار خودش را دارد. کد سه‌رقمی استاندارد فقط در شبا هست، پس برای شناختن بانک به شبا یا کارت تکیه کنید.
پیش از واریز، شبا را در زبانهٔ استعلام بررسی کنید
کد شبا بانک‌ها فقط نشان می‌دهد حساب در کدام بانک است و از روی آن نمی‌فهمید صاحب حساب همان کسی است که شما فکر می‌کنید. نتیجه را چطور بخوانید در استعلام صاحب کارت و شبا آمده است. برای واریزی که برایتان مهم است، شبا را در زبانهٔ «استعلام شبا» در ابزار تبدیل خانه سرمایه بگذارید. چند ثانیه بعد نام بانک، نام صاحب حساب و وضعیت حساب، یعنی فعال یا مسدود بودنش، را می‌بینید. اگر نام با کسی که می‌شناسید یکی بود، واریز کنید. اولین تبدیل هر کاربر رایگان است و برای استعلام‌های بعدی باید حساب کاربری را شارژ کنید یا بسته بخرید. استعلام شمارهٔ کارت را نشان نمی‌دهد، چون یک حساب ممکن است چند کارت داشته باشد یا اصلاً کارت نداشته باشد.
برای شروع، شبای خودتان را از اپلیکیشن بانک بردارید، سه رقمِ پنجم تا هفتم را در جدول بالا پیدا کنید و ببینید با بانکتان می‌خواند.
Add your first comment to this post