وام ودیعه مسکن در ۱۴۰۵ برای مستاجر تهرانی تا ۳۶۵ میلیون تومان است. سقف مراکز استان‌ها ۲۸۰ میلیون، سایر شهرها ۱۸۵ میلیون و روستاها ۷۵ میلیون تومان است. طبق گزارش‌های رسانه‌ای، نرخ سود ۲۳ درصد و بازپرداخت حداکثر ۶۰ ماهه است. دستورالعمل اجرایی بانک مرکزی همین سقف‌ها را آورده است. این وام یکی از انواع وام بانکی در ایران است و فقط مستاجرانی که خانه ندارند آن را می‌گیرند.
این راهنما سقف هر شهر، شرایط، مدارک، مراحل ثبت‌نام، ضامن و قسط ماهانه را توضیح می‌دهد. منبع ما متن دستورالعمل بانک مرکزی و خبرهای وزارت راه و شهرسازی تا ۱۱ مهر ۱۴۰۵ است. متن نهایی دستورالعمل ۱۸ مرداد ۱۴۰۵ در کمیسیون عملیات پولی و اعتباری بانک مرکزی تصویب شد. رقمی را که از منبع رسمی تأیید نکرده‌ایم، با عبارت «طبق گزارش‌ها» مشخص می‌کنیم.
سقف وام ودیعه مسکن ۱۴۰۵ در تهران و شهرهای دیگر
مبنای سقف‌های امسال، طبق مقدمه دستورالعمل، مصوبه ۸ اردیبهشت ۱۴۰۵ هیأت عالی بانک مرکزی است. مشاور معاونت مسکن وزارت راه و شهرسازی افزایش را بر پایه تورم نقطه‌به‌نقطه مسکن در اسفند ۱۴۰۴ توضیح داده است. مرکز آمار این تورم را ۳۲٫۱ درصد اعلام کرده است. سقف تهران از ۲۷۵ به ۳۶۵ میلیون تومان رسیده است، یعنی حدود ۳۳ درصد بیشتر از ۱۴۰۴.
| محل سکونت | سقف ۱۴۰۴ | سقف ۱۴۰۵ | قسط ماهانه تقریبی |
|---|---|---|---|
| تهران | ۲۷۵ میلیون تومان | ۳۶۵ میلیون تومان | ۱۰٫۲۹ میلیون تومان |
| مراکز استان‌ها | ۲۱۰ میلیون تومان | ۲۸۰ میلیون تومان | ۷٫۸۹ میلیون تومان |
| سایر شهرها | ۱۴۰ میلیون تومان | ۱۸۵ میلیون تومان | ۵٫۲۲ میلیون تومان |
| روستاها | ۵۵ میلیون تومان | ۷۵ میلیون تومان | ۲٫۱۱ میلیون تومان |
قسط‌های جدول با سود ۲۳ درصد و ۶۰ ماه حساب شده‌اند و با رقم‌هایی که رسانه‌ها منتشر کرده‌اند هم‌خوانی دارند.
این ارقام فقط سقف‌اند. ۳۶۵ میلیون تومان به حساب همه مستاجران تهرانی واریز نمی‌شود. شما باید ثبت‌نام کنید، سامانه شما را به بانک معرفی کند و بانک مدارک و ضامن شما را بپذیرد. ماده ۳ دستورالعمل به بانک اجازه می‌دهد پس از بررسی مدارک، با توافق شما مبلغ کمتری بدهد. در این حالت مبلغ درخواستی را در سامانه اصلاح می‌کنید.
شرایط دریافت وام ودیعه مسکن ۱۴۰۵
ماده ۸ دستورالعمل شرایط متقاضی وام ودیعه مسکن را مشخص می‌کند. این شش مورد مهم‌ترین‌اند:
- مستاجر بدون مسکن: شما، همسرتان و فرزندان زیر ۱۸ سالتان نباید خانه یا زمین مسکونی داشته باشید. بانک از سامانه وزارت راه و سامانه «ثبت‌من» استعلام می‌گیرد.
- نداشتن وام مسکن جاری: وام جاری ساخت، خرید، جعاله یا ودیعه مانع است. بانک این را از سامانه سمات بانک مرکزی بررسی می‌کند.
- تأهل یا سن: متقاضی باید متأهل باشد. زنان مجرد باید بالای ۳۵ سال و مردان مجرد بالای ۴۵ سال داشته باشند.
- اجاره‌نامه تازه با کد رهگیری: از بستن قرارداد تا ثبت درخواست در سامانه نباید بیش از ۶ ماه بگذرد.
- ثبت اطلاعات در سامانه املاک و اسکان: اطلاعات سکونت و مالکیت را خودتان وارد می‌کنید. بانک کد رهگیری و شهر را با اجاره‌نامه شما مقایسه می‌کند.
- تعهد درباره مالکیت: اگر بعدها معلوم شود ملک داشته‌اید، بانک شما را از فرآیند حذف می‌کند و وام را با خسارت پس می‌گیرد.
گروه‌های دارای اولویت پرداخت
بند ۴ ماده ۸ دستورالعمل چند گروه را در اولویت پرداخت قرار داده است:
- زوج‌های جوان، اگر از ازدواج اولشان بیش از ۴ سال نگذشته باشد
- خانوارهای تحت پوشش کمیته امداد امام خمینی
- خانوارهای تحت پوشش بهزیستی
- خانوارهای تحت پوشش بنیاد شهید و امور ایثارگران
- زنان سرپرست خانوار
- خانوارهای دارای سه فرزند یا بیشتر
مدارک لازم برای وام ودیعه مسکن
سامانه و بانک مدارک وام ودیعه مسکن را در دو مرحله می‌خواهند. فهرست زیر مدارکی است که معمولاً لازم می‌شود. بانک فهرست نهایی را اعلام می‌کند.
مدارک ثبت‌نام در سامانه
- کد ملی و شماره موبایل هم‌خوان با سوابق خودتان
- اجاره‌نامه رسمی یا ثبت‌شده با کد رهگیری
- مشخصات مالک و کد پستی ملک اجاره‌ای
- اطلاعات سکونت و مالکیت در سامانه املاک و اسکان
مدارک مراجعه به بانک
- شناسنامه و کارت ملی متقاضی، همسر و فرزندان
- اجاره‌نامه رسمی با کد رهگیری
- مدارک شغلی و درآمدی، مثل فیش حقوقی یا جواز کسب
- مدارک ضامن، مثل گواهی کسر از حقوق
- گواهی سرپرستی برای زنان سرپرست خانوار
- افتتاح حساب در همان بانک، اگر شعبه بخواهد
اگر در یکی از گروه‌های دارای اولویت هستید، گواهی نهاد مربوط را هم همراه ببرید.
ثبت‌نام وام ودیعه مسکن ۱۴۰۵ گام‌به‌گام
ثبت‌نام اولیه کاملاً آنلاین است. آن را در سامانه جامع طرح‌های حمایتی مسکن وزارت راه و شهرسازی انجام می‌دهید. دستورالعمل بانک مرکزی همین نشانی را نوشته است. تصویرهای زیر نسخه ۱۴۰۴ سامانه‌اند و ظاهر صفحه‌ها ممکن است کمی فرق کرده باشد. راهنماهای ۱۴۰۵ هم همین مسیر را توصیف می‌کنند.
ورود به سامانه و شروع ثبت‌نام
به saman.mrud.ir بروید.
گزینه «ثبت‌نام تسهیلات کمک ودیعه» را انتخاب کنید.
احراز هویت با شماره موبایل
شماره موبایل خود را وارد کنید. اطلاعات هویتی و موبایل باید با سوابق ثبت‌شده شما هم‌خوان باشد.
کد امنیتی پیامک‌شده را وارد کنید تا به درگاه ملی خدمات دولت هوشمند وصل شوید.
تأیید شرایط و ثبت در سامانه املاک و اسکان
شرایط و قوانین نمایش‌داده‌شده را بخوانید.
گزینه «متن بالا را مطالعه کرده و می‌پذیرم» را بزنید. بعد اعلانی درباره ثبت‌نام در سامانه ملی املاک و اسکان می‌بینید.
ثبت اطلاعات هویتی و اجاره‌نامه
روی ورود افراد حقیقی از طریق «دولت من» کلیک کنید.
نام، کد ملی، مشخصات سکونت و اطلاعات اجاره‌نامه را وارد کنید. کد رهگیری و شهر باید دقیقاً با اجاره‌نامه یکی باشد، چون بانک آن‌ها را مقایسه می‌کند.
کد پستی و کد امنیتی را وارد کنید و به مرحله بعد بروید.
اطلاعات مالک را بنویسید و مدارک خواسته‌شده، مثل شناسنامه، کارت ملی و اجاره‌نامه، را بارگذاری کنید.
انتخاب بانک و ارسال درخواست
طبق راهنمای رسانه‌ای، در این مرحله بانک و شعبه مورد نظر را انتخاب می‌کنید. ماده ۲ دستورالعمل می‌گوید وزارت راه شما را در چارچوب سهمیه‌ای که بانک مرکزی تعیین کرده، به بانک عامل معرفی می‌کند. اطلاعات را دوباره بخوانید، درخواست را بفرستید و کد رهگیری را نگه دارید.
مراجعه به شعبه ظرف ۱۵ روز کاری
بعد از معرفی به شعبه، فقط ۱۵ روز کاری فرصت دارید مدارک خود و ضامن‌ها را کامل کنید. طبق ماده ۹ دستورالعمل، اگر این مهلت بگذرد، بانک درخواست را در سامانه رد می‌کند. پس پیش از معرفی، ضامن و مدارک را آماده کنید.
مهلت ثبت‌نام و صف پرداخت
دستورالعمل برای ثبت‌نام مهلت ثابتی ننوشته است. تبصره ماده ۱۰ می‌گوید بانک‌ها تا تکمیل سهمیه ابلاغی بانک مرکزی به پرداخت ادامه می‌دهند. ما تا ۱۱ مهر ۱۴۰۵ اعلام رسمی درباره بسته‌شدن ثبت‌نام پیدا نکردیم. اگر خبری درباره پایان مهلت دیدید، آن را فقط از سامانه رسمی بررسی کنید.
ثبت‌نام به معنی گرفتن وام ودیعه مسکن نیست. طبق آمار منتشرشده تا ۱۸ خرداد ۱۴۰۵، حدود ۵٫۶۸ میلیون نفر از سال ۱۴۰۰ برای این وام ثبت‌نام کرده‌اند. وزارت راه حدود ۱٫۸۹ میلیون نفر از آن‌ها را به بانک‌ها معرفی کرده است. حدود ۱٫۳۴ میلیون نفر وام گرفته‌اند و حدود ۵۵۷ هزار نفر هنوز در صف بوده‌اند.
پرداخت‌ها از اردیبهشت امسال سرعت گرفت. وزارت راه از ابلاغ سقف‌های جدید تا ۲۸ تیر ۱۴۰۵ بیش از ۳۱ هزار و ۵۰۰ فقره وام ودیعه به ارزش حدود ۷٫۷ هزار میلیارد تومان پرداخت کرد. سقف کل منابع امسال هم از ۲۰۰ به ۳۰۰ هزار میلیارد تومان رسیده است.
ضامن و وثیقه وام ودیعه مسکن
ماده ۷ دستورالعمل نوع وثیقه را به ضوابط تسهیلات خرد بانک مرکزی ارجاع می‌دهد. در عمل بانک عامل ضامن و وثیقه را مشخص می‌کند. تعداد ضامن حتی بین شعبه‌های یک بانک فرق دارد. گزینه‌هایی که طبق گفته‌های نمایندگان بانک‌ها و گزارش‌های رسانه‌ای در عمل مطرح می‌شوند، این‌هاست:
- ضامن کارمند با گواهی کسر از حقوق
- ضامن شاغل آزاد با درآمد قابل اثبات، مثلاً با جواز کسب
- سفته یا چک به‌عنوان وثیقه
- دو ضامن، اگر بانک درآمد ضامن اول را کافی نداند
بانک‌ها معمولاً اعتبار متقاضی و ضامن را هم می‌سنجند. وام معوق یا چک برگشتی این بررسی را سخت می‌کند. رتبه اعتباری خود را پیش از ثبت‌نام استعلام کنید تا غافلگیر نشوید.
قسط وام ودیعه مسکن ۱۴۰۵ را چطور حساب کنیم
بانک وام ودیعه مسکن را با اقساط ماهانه مساوی پس می‌گیرد. ماده ۵ دستورالعمل این وام را در قالب عقد مرابحه تعریف می‌کند. روش کار وام‌های قسطی را در راهنمای وام بانکی چیست توضیح داده‌ایم. فرمول قسط همان است که در محاسبه سود وام بانکی آمده است:
PMT = P × r × (1 + r)n ÷ [(1 + r)n − 1]
- P مبلغ وام به تومان است.
- r نرخ ماهانه است. برای سود ۲۳ درصد، ۲۳ ÷ ۱۲ ÷ ۱۰۰ می‌شود ۰٫۰۱۹۱۶۷.
- n تعداد اقساط است. برای پنج سال، n برابر ۶۰ است.
برای وام ۳۶۵ میلیونی تهران، قسط حدود ۱۰٫۲۹ میلیون تومان درمی‌آید. مجموع ۶۰ قسط حدود ۶۱۷٫۴ میلیون تومان است. پس سود کل حدود ۲۵۲٫۴ میلیون تومان می‌شود، یعنی ۶۹ درصد اصل وام. جدول زیر همین حساب را برای همه سقف‌ها نشان می‌دهد.
| محل سکونت | مجموع بازپرداخت | سود کل |
|---|---|---|
| تهران | ۶۱۷٫۴ میلیون تومان | ۲۵۲٫۴ میلیون تومان |
| مراکز استان‌ها | ۴۷۳٫۶ میلیون تومان | ۱۹۳٫۶ میلیون تومان |
| سایر شهرها | ۳۱۲٫۹ میلیون تومان | ۱۲۷٫۹ میلیون تومان |
| روستاها | ۱۲۶٫۹ میلیون تومان | ۵۱٫۹ میلیون تومان |
این اعداد تقریبی‌اند. رقم دقیق در جدول اقساط قرارداد می‌آید، پس آن را پیش از امضا از شعبه بگیرید. سود ۲۳ درصد و قسط ۱۰ میلیونی برای خیلی از خانوارها سنگین است. با این حال بسیاری از مستاجران وام را می‌گیرند، چون ودیعه یک‌جا و بالاست. اگر ودیعه را از پس‌اندازتان یا قرض غیررسمی تأمین کنید، هزینه آن را هم کنار قسط بسنجید.
وام ودیعه مسکن از محل اوراق بانک مسکن
بانک مسکن مسیر دومی هم دارد که با وام وزارت راه یکی نیست. این مسیر از محل اوراق گواهی حق تقدم (تسه) تأمین می‌شود. طبق گزارش‌های رسانه‌ای از جمله ایسنا در ۱۷ شهریور ۱۴۰۵، سقف آن در تهران از ۳۰۰ به ۴۰۰ میلیون تومان رسید. سقف مراکز استان‌ها و شهرهای بالای ۲۰۰ هزار نفر ۳۰۰ میلیون و سقف سایر شهرها ۲۰۰ میلیون تومان شد.
در این مسیر برای هر ۵۰۰ هزار تومان وام یک برگ تسه می‌خرید. وام ۴۰۰ میلیونی ۸۰۰ برگ لازم دارد. طبق گزارش‌ها، هر برگ در ۱۶ شهریور حدود ۹۲ هزار و ۸۰۰ تومان بود. با این قیمت، هزینه اوراق حدود ۷۴ میلیون تومان می‌شد و خالص وام نزدیک ۳۲۶ میلیون تومان بود. قیمت اوراق هر روز تغییر می‌کند. درباره خود این اوراق در راهنمای اوراق مسکن یا تسه بخوانید.
واریز وام و انتقال ودیعه به حساب موجر
طبق ماده ۵ دستورالعمل، بانک تسهیلات را به مستأجر می‌پردازد. دستورالعمل زمان واریز را مشخص نکرده است. برخی گزارش‌ها ۱۰ تا ۲۵ روز کاری بعد از تکمیل پرونده را می‌نویسند، اما این رقم رسمی نیست و به سهمیه و شعبه بستگی دارد.
بعد از واریز، ودیعه را با انتقال بانکی به حساب موجر بدهید و رسید را نگه دارید. برای انتقال پایا یا ساتنا شبا و نام صاحب حساب لازم دارید. اگر فقط شماره کارت موجر را دارید، تبدیل شماره کارت به شبا و نمایش نام صاحب حساب کار را ساده می‌کند. اولین تبدیل رایگان است. نام نمایش‌داده‌شده باید با نام موجر در اجاره‌نامه یکی باشد.
مشکلات رایج وام ودیعه مسکن و راه‌حل آن‌ها
| مشکل | علت معمول | راه‌حل |
|---|---|---|
| رد درخواست در سامانه | اجاره‌نامه بیش از ۶ ماه قدیمی است، کد رهگیری یا شهر نمی‌خواند، یا استعلام ملک یا وام جاری نشان می‌دهد | اجاره‌نامه تازه با کد رهگیری ثبت کنید و شهر و آدرس را دقیقاً مثل اجاره‌نامه وارد کنید. دلیل رد را از سامانه ببینید |
| رد درخواست بعد از معرفی به بانک | مدارک یا ضامن در ۱۵ روز کاری کامل نشده است | پیش از معرفی، مدارک و ضامن را آماده کنید |
| معطلی در صف | پرداخت به سهمیه بانک بستگی دارد | از شعبه وضعیت سهمیه را بپرسید و پرونده را در سامانه دنبال کنید |
| مبلغ کمتر از سقف | بانک پس از بررسی مدارک مبلغ را کاهش داده است | مبلغ درخواستی را در سامانه اصلاح کنید |
| ایراد در اطلاعات هویتی | کد ملی، موبایل یا آدرس با سوابق نمی‌خواند | اطلاعات را دقیقاً مطابق مدارک وارد کنید و موبایل را به نام خودتان بگیرید |
| سختی در تأیید ضامن | درآمد یا سابقه اعتباری ضامن کافی نیست | ضامن دیگری معرفی کنید یا از شعبه وثیقه جایگزین بخواهید |
پیگیری وضعیت درخواست وام ودیعه مسکن
بعد از ثبت‌نام، با همان کد ملی و موبایل وارد سامانه شوید و وضعیت درخواست وام ودیعه مسکن را ببینید. بعد از معرفی به بانک، با شعبه تماس بگیرید یا حضوری مراجعه کنید. شماره‌های پشتیبانی را فقط از خود سامانه بردارید. شماره‌هایی که در راهنماهای قدیمی می‌بینید ممکن است تغییر کرده باشد.
